SOLK staat voor Somatisch Onvoldoende verklaarde Lichamelijke Klachten. Helaas is er veel onbegrip en weerstand over de term SOLK omdat het – begrijpelijkerwijs- geassocieerd wordt met de meest ergerlijke uitspraak die vele artsen nog steeds kunnen doen; ‘Ik kan niks vinden, dus het zit tussen je oren’. Daarmee zeggend dat je de pijn en de klachten inbeeldt. Inclusief de wat hautaine en/of meewarige blik snijdt zoiets dwars door je ziel. Want de pijn die mensen met SOLK hebben is echt, zeer echt. Het zit wel tussen de oren  overigens, maar dan in de vorm van het brein. Het brein seint overmatige gevaarsignalen uit en dat zorgt voor de meest heftige pijn in het lichaam. Wereldwijd lijden miljoenen mensen aan en andere onbegrepen lichamelijke klachten. Door een andere zienswijze, waarbij gekeken wordt naar onbewuste emoties, stress en trauma, kunnen onbegrepen lichamelijke klachten gedeeltelijk of zelfs helemaal verdwijnen. Op deze pagina meer over SOLK en over mijn persoonlijke zoektocht naar de mogelijke angel in mij, die zorgt voor overmatige pijnreacties in mijn lichaam.

SOLK is een begrip, maar het gaat over mensen. Mensen met langdurige pijn, jeuk, benauwdheid, duizeligheid, vermoeidheid, misselijkheid of andere nare lichamelijke klachten. Mensen worstelen daarmee, vaak jarenlang. Wereldwijd lijden miljoenen mensen aan langdurige pijn en andere onbegrepen lichamelijke klachten. Klachten die ondanks vaak jarenlange medische of therapeutische behandelingen niet overgaan. Ook als de klachten al maanden of zelfs tientallen jaren bestaan, blijkt het vaak mogelijk om hier iets aan te doen. Door een andere zienswijze, waarbij gekeken wordt naar onbewuste emoties, stress en trauma, kunnen onbegrepen lichamelijke klachten gedeeltelijk of zelfs helemaal verdwijnen.

De term SOLK

Ik las in de oratietekst van Prof. dr. K.M.G. Schreurs dat de de afkorting SOLK oorspronkelijk stond voor Somatisch Onverklaarde Lichamelijke Klachten. De subtiele aanpassing van de term – Somatisch Onvoldoende verklaarde Lichamelijke Klachten – is belangrijk. De oude term leidde tot misverstanden en vooral ook m.i. zeer begrijpelijke boosheid en onbegrip bij met name mensen met chronische pijn. De redenering die er achter zit is nl.: “Wanneer het niet lichamelijk is te verklaren, zal het wel psychisch zijn”. Dr. Schreurs geeft in haar oratie terecht aan dat mensen met chronische pijn hiermee in een hoek worden gezet als aansteller of ingebeeld zieke. Wat er eigenlijk met het ‘somatisch niet te verklaren’ bedoeld wordt is dat de klachten niet te verklaren zijn vanuit de gangbare medische modellen. Wat echter niet betekent dat er geen fysiologische verklaringen zijn. Dat ‘niet te verklaren’ is een gevolg van de beperkte en dualistische visie op lichaam en geest die in mindere mate maar helaas bij sommige artsen en specialisten nog steeds heerst in de reguliere gezondheidszorg. Deze dualistische scheiding van lichaam en geest schiet tekort omdat chronische pijn en vermoeidheid niet louter vanuit een somatische invalshoek kunnen worden begrepen. Er is sprake van een complexe interactie van fysiologische, emotionele, cognitieve, sociale en omgevingsfactoren.

Soort angel

De kern van de SOLK- visie is dat onbewuste, verdrongen emoties de belangrijkste oorzaak zijn van het ontstaan en in stand houden van medisch onverklaarde lichamelijke klachten. Nu zullen misschien mensen met chronische pijn de neiging hebben om direct af te haken, omdat ze (van artsen) een duidelijke verklaring / diagnose hebben voor de pijn. Ook ik heb een aantal heldere diagnoses, waaronder een scolisose – bijna 30% kromming – in mijn onderrug (bekkengebied) waardoor ook een bekkenverwringing is ontstaan (zie verder Over mij). Maar ik besef heel goed dat iemand anders met dezelfde scoliose geen of nauwelijks last heeft, terwijl het bij mij dagelijkse pijn oplevert. En dat zou kunnen liggen aan onbewuste emoties die als een soort angel de pijn veroorzaken of fors verergeren. Daarom ben ik – onder begeleiding van een SOLK-specialist – op zoek naar een mogelijke angel in mij.

Geen verbeelding

Wat betreft het fenomeen ‘het zit tussen de oren’ oftewel de pijn is pure verbeelding: niets is minder waar. De pijn en klachten zijn echt, ze zijn niet je ‘eigen schuld’, niet verzonnen en je bent ook geen aansteller. Het gaat hier om onbewuste processen in de hersenen. Vaak speelt daarbij een (onverwerkte) emotionele lading vanuit het verleden een rol. Deze (onbewuste) emoties kunnen een storing in het lichaam veroorzaken en zo zorgen voor fysieke klachten die langdurig aanhouden.

Veel chronische pijnpatiënten hebben te maken met sensitisatie (perifere of centrale). Dat betekent dat de beschadiging in het lichaam er niet meer is, maar vanuit het brein er nog steeds alarmsignalen worden afgegeven en veel pijn veroorzaken. In die zin kun je wel stellen dat het wel degelijk ‘tussen de oren zit’, maar de pijn is echt en vaak ook fors. Reguliere artsen zien sensitisatie als oorzaak van chronische pijn. Ze trachten een lichamelijke verklaring te vinden voor een lichamelijk symptoom. In de optiek van SOLK- deskundigen is sensitisatie een gevolg van verdrongen emoties en angst voor pijn.

Kijken voorbij lichamelijke pijn

De (pijn)klachten kunnen licht of zeer ernstig van aard zijn. Mensen kunnen veelvuldig uitvallen van school of werk of zelfs arbeidsongeschikt raken. Soms krijgen klachten een label, bijvoorbeeld whiplash, fibromyalgie, migraine, prikkelbare darm syndroom of RSI, en soms ook niet. Het goede nieuws van de SOLK-zienswijze is dat je met de juiste aanpak en begeleiding kan herstellen van je klacht. Je wordt vanuit deze visie uitgenodigd om voorbij de lichamelijke pijn te kijken naar de emotionele pijn, die onbewust aan je klachten ten grondslag kan liggen. Door verdrongen emoties bewust te maken, te voelen en te verwerken, gaat de pijn vaak voorbij. Dit gedachtegoed is gebaseerd op recente inzichten uit (neuro)wetenschappelijk onderzoek, veelal uit Amerika, kennis en ervaring van artsen en (zorg)professionals, en op talloze succesvolle herstelverhalen van ex-patiënten.

Wel oplosbaar

Nederland heeft een hoogstaande gezondheidszorg die veel mogelijk maakt en bijdraagt aan onze gezondheid. Maar ondanks dat, is er een steeds groter wordende groep mensen met aanhoudende onbegrepen lichamelijke (pijn)klachten waarop onze gezondheidszorg onvoldoende antwoord heeft. Aangezien er geen oorzaak wordt gevonden die deze klachten voldoende verklaart, betekent het dat de zorg vooral wordt gericht op het ‘leren leven met je klachten’. Mensen blijven chronisch ziek. Wanneer vanuit een andere visie naar mensen met SOLK wordt gekeken, zijn deze medisch onverklaarde lichamelijke klachten wel verklaarbaar, en veelal ook oplosbaar.

Stichting Emovere

In februari 2020 is Stichting Emovere opgericht. Een groep professionals en ervaringsdeskundigen vormen samen directie en bestuur van deze stichting, die gepassioneerd en zonder winstoogmerk de bewustwording wil vergroten en kennis verspreiden over hoe medisch onvoldoende verklaarde lichamelijke klachten tóch vaak verholpen kunnen worden. De stichting heeft tot doel een brede dialoog op gang te brengen en maatschappelijk draagvlak te creëren om dit nieuwe gedachtegoed te integreren in de Nederlandse gezondheidszorg en maatschappij. En dat is hard nodig, omdat de problematiek groot is. En dan gaat het niet alleen om het gegeven dat in vergelijking met andere patiëntgroepen SOLK-patiënten een lage kwaliteit van leven ervaren.

Grote consequenties

SOLK patiënten zijn nl. ook talrijk. Onderzoek wijst uit dat in Nederland ca. 40% van alle consulten bij de huisarts en zelfs tot 66% bij medisch specialisten deze problematiek betreft. Ook zijn er in Nederland meer dan 2 miljoen mensen met chronische pijn. Dat heeft grote consequenties voor de zorg en (zorg)professionals. En dan gaat het niet alleen om de grote tijdsinvestering, maar zeker ook om emotionele belasting. Vele (zorg)professionals vinden SOLK- patiënten moeilijk en lastig. Daarnaast gaat dit gepaard met hoge zorgkosten: met 3,6 miljard euro per jaar (ca. 4,5% van het zorgbudget) is SOLK het op één na duurste gezondheidsprobleem in Nederland. En er is sprake van hoge maatschappelijke kosten zoals schooluitval, werkverzuim en arbeidsongeschiktheid.

Meer weten

Het goede nieuws is dat recent wetenschappelijk onderzoek en talloze succesvolle patiëntervaringen laten zien dat er mogelijkheden zijn om te herstellen. Op het speciale kennisplatform voor patiënten en zorverleners www.depijnvoorbij.nl van Stichting Emovere vind je meer over oorzaak, aanpak en oplossing. Wil je meer weten over de stichting, wie ze zijn, waar ze voor staan en mogelijke integratie van dit nieuwe gedachtegoed in de Nederlandse gezondheidszorg en maatschappij, lees dan verder op de site www.emovere.nlwww.emovere.nl

 

Gebruikte bron: de websites van Stichting Emovere.

 

SOLK - Bevroren spinnenweb in zonlicht - Foto: Rudi Korthuis

Foto: Rudi Korthuis

 

Heer, schenk mij de kalmte

om te aanvaarden

wat ik niet kan veranderen,

de moed om te veranderen

wat ik wél kan veranderen,

en de wijsheid

om het verschil te zien.

Gebed van Franciscus van Assisi